یک اسطوره گمشده: از اَئوس شی تا کهن‌الگوی شب سامهاین و تغییر آن در هالووین مدرن

🔸 یک اسطوره گمشده: از اَئوس شی تا کهن‌الگوی  شب سامهاین و تغییر آن در هالووین مدرن

🔹هرگاه شب سی‌ویکم اکتبر فرا می‌رسد، 

تصویری معمول در ذهن ما نقش می‌بندد؛ کودکانی در جامه‌های مبدل، کدوهای درخشان، و فضایی آکنده از ترس  از اشباح، شیاطین و هیولاها.

 هالووین، آن‌گونه که امروز می‌شناسیم، یک کارناوال جهانی از وحشت کنترل شده است. 

اما در پس این کارناوال وحشت اساطیری بسیار باشکوه و داستان‌هایی جذاب قرار دارد.

 ریشه‌های هالووین را میتوان در آتش‌افروزی‌های  ایرلند باستان و در جشنی به نام "سامهاین" جستجو کرد. 

سامهاین شبی بود که پرده میان دنیای ما و قلمرو "ائوس شی" که به نوعی قلمرو مردگان بود فرو می‌افتاد، البته در بعضی جاها گفته شده که این حائل بسیار نازک می‌شد. 

🔸اّئوس شی‌ها 

ائوس سی‌ها نژادی متمایز و کاملا جدا از انسان‌ها محسوب می‌شوند، اما در طول قرن‌ها ارتباط زیادی با آن‌ها داشتند. 

ظاهر آن‌ها قدبلند، با ظاهری نجیب و کلامی شیرین و نقره‌ای هستند. آن‌ها عموما به عنوان موجوداتی بسیار زیبا توصیف می‌شوند، هرچند می‌توانند وحشتناک و کریه نیز باشند. آن‌ها گاهی اوقات به عنوان موجوداتی شفاف توصیف می‌شوند که بدون ایجاد صدا یا به جا گذاشتن رد پا راه می‌روند. آن‌ها لباس‌های بسیار فاخری می‌پوشند و تالارهایشان مکان‌هایی با تزئینات غنی و غذاها و نوشیدنی‌های مجلل است.

در افسانه‌های ایرلندی، سیده (که شی تلفظ می‌شود) یا آئوس شی، از نوادگان ساکنان پیش از سلتی ایرلند بودند. آن‌ها اعضای یک نژاد ماوراءالطبیعه قدرتمند هستند که با پری‌ها یا الف‌های باستانی مقایسه میشوند. آن‌ها اغلب پادشاهان و ملکه‌های پری نامیده می‌شوند. 

 🔸هالووین ترسناک نبود! 

تصویر حال حاضر هالووین، که بر ترس و شر متمرکز است، تصویری یک‌طرفه و عمدتا تاثیرگرفته از الهیات مسیحی (اهریمن‌شناسی) و همچنین تجاری‌سازی و تبدیل به صنعت سرگرمی و وحشت است.

 اما ماهیت اصلی اَئوس شی را، که در اساطیر سلتی نه موجوداتی ذاتا شرور، بلکه بازماندگان قدرتمند، قانون‌مند، باشکوه و دوسوگرا،  ایزدان باستانی ایرلند (توآتا دِ دانان) بودند.

 این بعد باشکوه و پیام‌آور بودن این موجودات، که در شب سامهاین با جهان انسان‌ها وارد تعامل می‌شدند، در زیر سایه  هالووین و ترس گم شده. 

🔸شب سامهاین 

پژوهشگرانی مثل رونالد در آثار خود (مانند Stations of the Sun) نشان دادند که سامهاین یکی از چهار فستیوال آتش بزرگ سلتی و نشانگر پایان فصل برداشت و آغاز نیمه تاریک سال بود. هاتن میگوید که این زمان، یک آستانه قبل ورود بود؛ زمانی که مرزها میان جهان زندگان و جهان دیگر  نفوذپذیر می‌شد.

در حوزه اسطوره‌شناسی، محققانی چون توماس رولستون  و میراندا گرین نشان دادن که اَئوس شی صرفا پریان به معنای ویکتوریایی (موجودات کوچک بالدار) نیستند. آن‌ها بازماندگان توآتا دِ دانان  یعنی ایزدان و ایزدبانوان باستانی ایرلند هستند که پس از شکست از میلزی‌ها (اجداد انسان‌ها)، به جهان دیگر که در زیر تپه‌ها یا در جزایر آن سوی دریا قرار داشت، رفتند. 

آن‌ها قدرتمند، زیبا، جاودانه و نسبت به انسان‌ها بی‌تفاوت یا سخت‌گیر بودند.

ائوس شی از نوادگان تواتا دِ دانان بودند که هزاران سال پیش در ایرلند ساکن شدن وقتی میلتوسی‌ها از اسپانیا به ایرلند رسیدند، این مردم الهه دانو را یافتند که به عنوان خدایان اما نه دقیقا اینها، بلکه چیزی میان اینها توصیف می‌شدند. گفته می‌شود که آنها به دلیل هوش و دانش گسترده‌شان از بهشت ​​آمدند. 

میلتی‌ها با تواتا دِ دانان جنگیدند و آنها را شکست دادند. به عنوان بخشی از شرایط تسلیم خود، تواتا دِ دانان موافقت کرد که عقب‌نشینی کند و در تپه‌های توخالی یا سیده در زیر زمین ساکن شود، جایی که گفته می‌شود تا به امروز به عنوان آئوس سیده، که "دائوینه سیده" (با تلفظ دینا شی) نیز نامیده می‌شود، باقی مانده‌اند.

 به هر رهبر از قبایل مختلف تواتا دِ دانان یک تپه داده شد. هر پادشاه یا ملکه کاخ مخصوص به خود را دارد که در آن جشن می‌گیرد و موسیقی می‌نوازد. 

🔸چی شد اهریمن شدند؟ 

پژوهش‌های مرتبط با مسیحی‌سازی ایرلند نشان می‌دهد که کلیسا چگونه این موجودات قدرتمند پاگانی را بازتعریف کرد. آن‌ها یا به فرشتگان سقوط‌کرده که نه آنقدر خوب بودند که به بهشت بروند و نه آنقدر بد که به جهنم، و یا مستقیما به شیاطین فریبکار تقلیل یافتند. 

سامهاین شبی بود که دروازه‌های دنیای اثیری گشوده می‌شد و اَئوس شی‌ها آزادانه در جهان انسان‌ها قدم می‌زدند.

 سنت‌های باستانی سامهاین (که بعدا در هالووین باقی ماند) بر احترام استوار بود. گذاشتن غذا و نوشیدنی بیرون از خانه (ریشه آبنبات دادن امروزی) نه برای ترساندن ارواح خبیث، بلکه برای خشنود کردن و  نوعی احترام به این موجودات دگرجهانی  بود تا به محصولات و دام‌ها برکت دهند.

در باور رفتار عامیانه، آنها اغلب با نذورات خشنود می‌شوند و مراقب هستند که از عصبانیت یا توهین به آنها جلوگیری شود. اکثر آنها مستقیما نامگذاری نمی‌شوند، بلکه با  تعبیرهایی مثل "همسایگان خوب"، "مردم زیبا" از آنها یاد می‌شود، به این امید که اگر انسان‌ها آنها را مهربان توصیف کنند، احتمال مهربانی آنها بیشتر می‌شود.

🔹مطالب زیادی در مورد اینکه چگونه این موجودات که نه صرفا خوب به معنای دینی بودند نه صرفا شرور به معنای بازبنویسی مسیحیت، وجود ندارد. 

اما مشخصا این موجودات، والا بودند، موجوداتی از جهان دیگر، این‌ها بعدا با تغییرات فرهنگی و بازنویسی داستان‌ آن‌ها توسط کلیساها موجب شد تا به هالووین امروزی برسیم. 

شما کدام نوع باور به این اساطیر را دوست دارید؟ اهریمن یا موجودات فرشته وار؟